EN
 
 

Articles and publications

Όλοι πρέπει να κοιμούνται στην δουλειά

Δεν είναι τόσο εύκολο να επιστρέφουμε στην ρουτίνα της καθημερινής μα εργασίας μετά από τις διακοπές. Είναι ιδιαίτερα δύσκολο τώρα που ο χειμώνας δεν είναι πλέον τόσο κρύος και δεν υπάρχει λιακάδα να έχουμε υπνηλία. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι, ακόμα και οι πιο ευσυνείδητοι, αυτές τις μέρες μπορεί να μην βρίσκονται σε εγρήγορση κατά την διάρκεια της ημέρας.
Σε αυτή την περίπτωση ένας διευθυντής που έχει διαβάσει την μελέτη του ψυχολόγου James Maas,ο οποίος έχει εισαγάγει τον όρο ‘ύπνος δύναμης’, μπορεί να πει ‘μην ανησυχείτε, μπορείτε να πάρετε έναν υπνάκο’.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει σε όλο και περισσότερες εταιρείες, οι οποίες, ακολουθώντας την συμβουλή των επιστημόνων έχουν εισαγάγει στο πρόγραμμά τους την μεσημεριανή σιέστα.

Ένα σύντομο διάλειμμα
Είναι αδύνατον να μην προσέξουμε πως η ικανότητα μας να συγκεντρωνόμαστε και να εργαζόμαστε εντατικά αλλάζει, κατά την διάρκεια της ημέρας. Αυτό ειδικά, συμβαίνει όταν έχουμε έλλειψη ύπνου ή δεν κοιμόμαστε κανονικά κατά την διάρκεια της νύχτας.
Ένας σύντομος ύπνος όμως, αυξάνει σημαντικά την ικανότητα μας να εργαστούμε και συνεπώς και την παραγωγικότητα μας. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται η Sara Mednik, συγγραφέας του βιβλίου ‘Πάρετε έναν υπνάκο κατά την διάρκεια του μεσημεριανού διαλείμματος και αλλάξτε την ζωή σας’,
η οποία, εργάζεται στο Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών (San-Diego, USA).
Η ίδια πιστεύει πως ένας 20λεπτος ύπνος, αμέσως μετά το μεσημεριανό διάλειμμα (μεταξύ 13:00- 15:00) είναι ιδανικός για τα άτομα που εργάζονται αδιάκοπα στο γραφείο.
Δεν πρέπει να κοιμόμαστε βαθιά- αυτό βέβαια απαιτεί κάποια εξάσκηση- ο ύπνος μας θα πρέπει να είναι ελαφρύς, όπως όταν κοιμόμαστε με την επιστροφή μας από το κολύμπι στην θάλασσα ή όταν ξεκουραζόμαστε στην ξαπλώστρα το καλοκαίρι, κατά την διάρκεια των διακοπών. Ο πολύ βαθύς ύπνος μπορεί να μας κάνει νωθρούς και βαριεστημένους.

Ο ύπνος μπορεί να διαφέρει

Η διαδικασία του ύπνου δεν είναι πάντοτε η ίδια. Είναι γνωστό ότι αποτελείται από δύο στάδια: τον γρήγορο και τον αργό ύπνο. Κατά την διάρκεια του γρήγορου ύπνου, ο οποίος διαρκεί 15-20 λεπτά, ο ρυθμός της εγκεφαλικής δραστηριότητας είναι ο ίδιος με τον ρυθμό που έχει ο εγκέφαλος όταν είμαστε ξύπνιοι. Κατά την διάρκεια αυτού του ύπνου συνήθως ονειρευόμαστε. Στον αργό ύπνο οι η εγκεφαλική δραστηριότητα γίνεται πιο αργή και πιο ήρεμη, οι μυς ηρεμούν και δεν ονειρευόμαστε.
Σύμφωνα με την Sara Mednik, μετά από εκπαίδευση, ένας σύντομο ύπνος περιλαμβάνει και τα δύο πιο πάνω στάδια. Κατά το πρώτο στάδιο ενισχύονται οι δημιουργικές μας ικανότητες ενώ κατά το δεύτερο στάδιο, οι μυς μας χαλαρώνουν. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο ένας σύντομος ύπνος μας κάνει να νιώθουμε ξεκούραστοι και γεμάτοι ενέργεια.

Ο ρυθμός της ζωής
Κατακρίβεια ποιος είπε πως πρέπει να κοιμόμαστε; Οι καθημερινοί ρυθμοί της ζωής μας εναρμονίζονται με αυτούς της φύσης- την εναλλαγή του φωτός με το σκοτάδι. Πολλοί από σας θα έχετε προσέξει πως το καλοκαίρι ή την άνοιξη όταν η ημέρα μεγαλώνει, χρειαζόμαστε λιγότερο ύπνο σε σύγκριση με τον ύπνο που χρειαζόμαστε κατά την διάρκεια του χειμώνα ή του φθινοπώρου.
Η αμφίδρομη αυτή σχέση μεταξύ ύπνου και ξύπνιου ρυθμίζεται από τις περίπλοκες διαδικασίες του μεταβολισμού κατά τις οποίες, βασικό ρόλο παίζει ‘ορμόνη του ύπνου’ – μελατονίνη. Παράγεται από έναν μικρό αδένα που ονομάζεται επίφυση και βρίσκεται στην βάση του εγκεφάλου . Η παραγωγή της ορμόνης αυτής μειώνεται με την ηλικία στο ελάχιστο- γι’ αυτό τον λόγο πολλά ηλικιωμένα άτομα κοιμούνται ελάχιστα και ο ύπνος τους δεν είναι πάντα ομαλός. Η υπνηλία που νιώθουμε όμως κατά την διάρκεια της ημέρας ,οφείλεται σε άλλους λόγους.
Όπως εξηγεί ο Roszdrav Mikhail Poluetkov- ο οποίος εργάζεται στο Κέντρο Ύπνου- η δραστηριότητα του εγκεφάλου, αλλάζει κατά την διάρκεια της ημέρας έχοντας συνεχή σκαμπανεβάσματα. Όταν βρίσκεται στο απόγειο της δραστηριότητάς του, ο εγκέφαλος μπορεί να διεκπεραιώνει πολύ δύσκολες λειτουργίες και η μείωση αυτής της ικανότητας προκαλεί υπνηλία, ειδικά όταν οι συνθήκες το ευνοούν.
Πολλοί από εμάς έχουν υπνηλία μετά το μεσημεριανό φαγητό, όχι όμως επειδή το αίμα μαζεύεται στο στομάχι για την πέψη, όπως ξέραμε έως σήμερα. Αυτό τελικά δεν είναι ο βασικός λόγος. Κατά την διάρκεια του γεύματος, ο οργανισμός παράγει μία ορμόνη που προσφέρει ευχαρίστηση- την ενδορφίνη, η οποία ανάμεσα σε άλλα έχει και χαλαρωτική επίδραση.
Η υπνηλία που προκαλείται μετά από σωματική άσκηση, μπορεί να δικαιολογηθεί από άλλους παράγοντες : κατά την διάρκεια έντονων κινήσεων ο οργανισμός παράγει το adenozintriphosphorus acid, το οποίο επηρεάζει την δραστηριότητά του. Αυτός ίσως να είναι και ο κύριος λόγος για τον οποίο νιώθουμε την ανάγκη να κοιμηθούμε μετά από εντατική σωματική άσκηση ή εργασία στον κήπο.
Τα μειονεκτήματα του πολιτισμού
Ο Vladimir Kovalson επικεφαλής ερευνητής του Ινστιτούτου Οικολογίας και Εξέλιξης του RAS (Russian Academy of Science), πιστεύει πως κατά την διάρκεια της ημέρας υπάρχουν δύο συγκεκριμένες περίοδοι κατά τις οποίες νιώθουμε έντονα την ανάγκη για ύπνο. Η πρώτη είναι γύρω στις 12 το μεσημέρι και η δεύτερη γύρω στις 4 το απόγευμα. Είναι πιο καλό να αποφεύγουμε οποιεσδήποτε σοβαρές συναντήσεις ή συναλλαγές αυτές τις συγκεκριμένες ώρες– το αποτέλεσμα θα είναι πάντα μικρότερο από τις προσδοκίες μας. Θα ήταν προτιμότερο να εκμεταλλευόμαστε αυτές τις ώρες για ένα διάλειμμα ξεκούρασης ή έναν σύντομο ‘power nap’.
Επιπλέον, η 16ωρη δραστηριότητα κατά την διάρκεια μίας μέρας (κάτι πολύ συχνό στην κοινωνία μας σήμερα) μπορεί να είναι πολύ επιζήμια για την υγεία μας. Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι η πλειονότητα των ζώων δεν κοιμάται σύμφωνα με το ωράριο, αλλά όταν και όποτε θέλουν- ανεξάρτητα από το εάν ήταν ή όχι δραστήρια κατά την διάρκεια τη ημέρας ή της νύχτας. Παρόμοιο φαινόμενο παρατηρείται και σε ορισμένες πρωτόγονες φυλές, όπου οι άνθρωποι, ακόμη ακολουθούν τους ρυθμούς της φύσης και το εσωτερικό τους ρολόι, χωρίς να γνωρίζουν τίποτα για ρολόγια ή τηλεόραση.

Πού και πώς να κοιμηθείτε στην εργασία σας;
Αυτή ίσως να είναι και η πιο εύλογη ερώτηση…
Τα σημερινά γραφεία δεν έχουν σχεδόν καθόλου συγκεκριμένους χώρους όπου θα μπορούσε κανείς να ξεκουραστεί. Οι διευθυντές είναι σίγουρα πιο τυχεροί, αφού διαθέτουν καναπέδες στα γραφεία τους.
Όμως οι υπάλληλοι δεν έχουν συνήθως τίποτα περισσότερο από μία πολυθρόνα, και σε ορισμένες περιπτώσεις μία απλή καρέκλα, που θα μπορούσαν ίσως να χρησιμοποιήσουν. Επιπλέον, σπάνια μένουν μόνοι, σίγουρα πάντα κάποιος θα μπει ή θα βγει. Ακόμα κι έτσι όμως, το ζήτημα μπορεί να λυθεί.
Μπορείτε να έχετε έναν υπνόσακο στο γραφείο, τον οποίο θα βάζετε στο πάτωμα όποτε τον χρειάζεστε. Ένας άλλος τρόπος είναι να κοιμάστε στην καρέκλα σας, και εάν μπορείτε χρησιμοποιήστε και ένα μικρό μαξιλαράκι για να είστε πιο άνετα. Επίσης μπορείτε να έχετε ένα πάπλωμα στο ντουλαπάκι σας – θα σας βοηθήσει να κοιμηθείτε ευκολότερα και γρηγορότερα. Κάτι άλλο θα μπορούσε να ήταν και μία συμφωνία με τους άλλους υπαλλήλους να γευματίζετε (και να κοιμάστε) εκ περιτροπής, με κλειδωμένη την πόρτα και με τα τηλέφωνα στο αθόρυβο για 20 λεπτά. Μπορείτε ακόμα να κοιμηθείτε στο αυτοκίνητο, σε περίπτωση που ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από το γραφείο.
Η καλύτερη λύση είναι να κάνετε όλες τις απαραίτητες προετοιμασίες και να ζητήσετε άδεια από τους ανώτερους σας χρόνο για έναν ‘power nap’, όπως ακριβώς έγινε με τους υπαλλήλους στην εταιρία της Nike. Προσπαθήστε, κάντε ό,τι καλύτερο μπορείτε και απολαύστε τον ύπνο στην δουλειά!
Χρυσοί κανόνες
Εάν θέλετε να δοκιμάσετε έναν ‘power nap’, μην ξεχνάτε τους πιο κάτω απλούς κανόνες:
1. Πριν τον ‘power nap’ μην πιείτε καφέ ή δυνατό τσάι. Το πρωινό τσάι ή καφές δεν επηρεάζει.
2. Το αλκοόλ, παρά όσα λέγονται, δεν βελτιώνει τον κύκλο του ύπνου, αλλά , αντίθετα σας κάνει να νιώθετε κουρασμένοι.
3. Μην επικρίνετε τον εαυτό σας όταν δεν μπορείτε να απαλλαγείτε από αυτή την ανάγκη σας για ύπνο κατά την διάρκεια της εργασίας σας, ο εγκέφαλός σας απλώς χρειάζεται ξεκούραση μετά από εντατική εργασία.
4. Αν η συνείδησή σας δεν σας αφήνει ήσυχους – θυμηθείτε ότι σε πολλές χώρες η μεσημεριανή ξεκούραση (siesta) είναι επίσημα καθιερωμένη. Είμαστε μήπως διαφορετικοί από τους Ισπανούς ή τους Άραβες; Στην Ρωσία υπήρχε πάντα η γνωστή Admaral hour – η ώρα κατά την οποία όλοι, από τους εργάτες μέχρι τον Στρατηγό, κοιμόντουσαν (εκτός από εκείνους που είχαν βάρδια). Και παρόλα αυτά έχουμε υπάρξει κατακτητές τόσες πολλές φορές!

Made in TIL-Design Studio, with love

Clinic working hours

Mo..We, Fr 8:30—20:00
Th, Sa 8:30—13:00
Su day off

Addresses and telephones

29 Digeni Akrita str.,
office 201
Nicosia, Cyprus
(+357) 22 75-59-40
email: info@medinstitute.net
Passage map
© 1997—2017. Institute of medical rehabilitation.